پاسخ به شرق
عليرغم اينكه اعتقاد كامل دارم اين يادداشت در روزنامهاي مثل شرق چاپ نخواهد شد ولي براي اطلاع نويسنده و نيز دبير صفحه راهنماي اين روزنامه در جهت اطلاع و احياناً تصحيح خطاها و از آنجايي كه امكان دارد خواننده مادر مردهاي پس از خواندن ستون گشتنيها در شماره 389 شرق به صرافت ديدار از قلعههاي ليلان و بهستان در استان زنجان افتاده و بخواهد آداب گردشگري را به جاي آورد، اين وظيفه اخلاقي بر دوشم سنگيني كرد كه چندين غلط فاحش موجود در متن خانم بهناز كشاورز بهستاني را يادآور شوم، باشد آن اطلاعات عجيب و غريب موجب سرگرداني گردشگران احتمالي را فراهم نياورد.
موقعيت جغرافيايي شهر زنجان به مثابه يك چهارراه تيپيك جغرافيايي است كه از سمت غربي آن، جاده ترانزيت تبريز آغاز ميشود و از جانب جنوبي آن جاده بيجار و كردستان. اينكه نويسنده مطلب قلعههاي ليلان و بهستان، تبريز و بيجار را در يك مسير ذكر كرده ميتواند از عجايب عالم جغرافيا باشد و فقط به مدد طيالارض ميتوان در دو جاده كه در موضع شهر زنجان با هم اختلاف زاويهاي بيش از 90 درجه دارند، بطور همزمان حركت كرد. بنابراين اگر از زنجان به سمت بيجار خارج شويد و 70 كيلومتر برانيد به ابتداي مرز استان كردستان ميرسيد. براي رسيدن به قلعه و روستاي بهستان اين مسير اصلاً توصيه نميشود چون جادهاي كه از كناره رود قزل اوزن از جاده زنجان ـ بيجار جدا ميشود، پس از حدود 5 ساعت رانندگي در جادههاي ناشناخته و پرپيچ و خم شما را به بهستان و ليلان خواهد رسانيد. اما اگر از زنجان وارد جاده ترانزيت تبريز شويد يا از آزاد راه جديد الافتتاح زنجان ـ تبريز برانيد پس از 35 كيلومتر بايد به سمت چپ بپيچيد و وارد جاده ماهنشان شويد. برخلاف گفته نويسنده ماهنشان قصبه نيست شهرستان است منتهي از نوع كوچك آن. جاده هم نيمه آسفالته نيست و هيچ آثاري از گرد و خاك هم ندارد تا بر دامان گردشگران احتمالي بنشيند. البته هنوز ماندهام كه جاده نيمه آسفالته چگونه جادهاي ميتواند باشد؟. به هرحال اين جاده آسفالت است و دست برقضا آسفالت بسيار خوبي هم دارد. از طرف ديگر براي رسيدن به بهستان نيازي به شانس و اقبال هم نيست چون 20 كيلومتر بعد از خروج از زنجان به سمت تبريز مي توانيد در روستايي به نام چير باك خودروي خود را از بنزين 80 توماني پر كنيد. فاصله اين جايگاه تا پمپ بنزين اندآباد بيش از 40 كيلومتر نيست. روستاي ملك باغي را كه رد كرديد اصلاً به حرفهاي خانم كشاورز بهستاني گوش نكنيد و 25 كيلومتر از جاده زنجان به ماهنشان خارج نشويد چون روستاهاي ليلان و بهستان در كنار جاده اصلي قرار دارند و با ماشين ميتوان در عرض 3 دقيقه به روستاي ليلان رسيد. بهستان البته در ساحل جنوبي قزل اوزن قرار دارد.
بر روي قزل اوزن اما فقط يك سد ساخته شده منتهي فرسنگها دورتر و در ابتداي ورود به استان گيلان و در موضع منجيل. يعني باز هم برخلاف گفته نويسنده كمآبي ساليان اخير رودخانه بزرگ قزل اوزن نه ناشي از دست منتآلود تمدن و ساخت سد در بالادست قزل اوزن بلكه حاصل خشكساليهاي دهه اخير است.رودي هم كه اينك سدي بر روي آن در دست احداث است رودي ست تحت عنوان تالوار كه در حدود 70 كيلومتر بالاتر از بهستان به قزل اوزن ميريزد و يكي از آبريزهاي اين رود به شمار ميرود.
اينها كه گفتيم البته ربطي به جاذبههاي فوقالعاده قلعههاي بهستان و ليلان ندارد، غرض تصحيح اطلاعات غلط نويسندهاي ست كه احتمالاً چندين و چند سال است گذارش به ولايت نيفتاده حالا چرا مسئول صفحه راهنماي روزنامه شرق نيز به خود زحمت نداده چند دقيقهاي به موضع جغرافيايي تبريز و بيجار فكر كند، خود حكايتي ديگرست. اين را هم داشته باشيد كه جاذبههاي طبيعي گردشگري استان زنجان بسيار فراوان است ولي اطلاع از آنها بسيار كم و متاسفانه هيچ كوششي نيز در راستاي شناساندن آنها صورت نگرفته، چون كسي كه ييلاقات ماهنشان و طارم و مناطق حفاظت شده انگوران، سرخ آباد و آهوان دشت سهرين و فندق زارهاي وسيع شير مشه و لار را نديده باشد قطعاً ديدن بخشي از بهشت را از دست داده است.